تاثير جنگ بر محيط زيست

08 شهریور 1398
نویسنده:  

 تاريخ بشر هميشه متأسفانه توسط جنگ هاي محلي ، ملي يا بين المللي مشخص شده است. هدف از اين درگيري ها اغلب به دست آوردن قدرت و غلبه بر يک گروه اجتماعي ديگر بوده است.

 

در حالي که در نبردهاي باستان از ابزار هاي سنتي استفاده مي کردند و آن جنگ ها  باعث ايجاد خسارت نسبتاً کمي به محيط زيست مي شده است. اما از بعد از انقلاب صنعتي جنگ ها از نظر تعداد افراد درگير ، استفاده از سلاح هاي پيشرفته و منطقه تحت پوشش تغييرات زيادي داشته است. اين موارد تاثير زيادي در حفظ و نگهداري محيط زيست و حيات وحش داشته است. جنگ يکي از مهمترين عوامل انساني است که باعث خرابي و آسيب فراوان در محيط زيست شده است. ، اندازه گيري پيامدهاي جنگ بر محيط زيست هميشه آسان نيست وعواقب جدي آن اغلب در طي يک دوره طولاني مدت اتفاق مي افتد. در دهه 1990 در آفريقا ، ميليون ها پناهنده ، ناشي از جنگ هاي داخلي ميان نيروهاي دولتي و جنبش هاي چريکي ، در معرض گرسنگي قرار گرفتند.

 

در طول جنگ و پس از جنگ ، ملاحظات زيست محيطي مهمترين دغدغه و اولويت نيست. مسئله مهم در طول جنگ ، پيروزي است ، هر چند که ضررهاي زيست محيطي داشته باشد. حتي وقتي که جنگ به پايان رسيده است ، هم پيامدهاي کوتاه مدت و هم بلند مدت جنگ وجود دارد. اين مشکل در کشورهاي کمتر توسعه يافته به ويژه در آفريقا بسيار مهم است ،جايي که مردم بيشتر وابسته به منابع طبيعي هستند. براي هرگونه وقايع جنگي، دوره هاي مختلفي بايد در نظر گرفته شود: دوره تنش قبل از جنگ؛ خود دوره و دوره بعد از اتمام جنگ که شامل بازسازي است. به طور مثال کشور رواندا از جمله کشورهايي در آفريقا است که تنوع زيستي آن قبل از جنگ 1994 مورد حفاظت از محيط زيست در سطح بين المللي قرار گرفته است. محيط طبيعي رواندا بسيار متنوع بود و شامل چهار بيوگرافي مناطق: سودانيان ، زامبيزيان ، شرق آفريقاي خشک و کنگو مرطوب مي شد. پارک National des Volcans  از اولین پارک های ملی آفريقا است که در شمال غربي رواندا در مرز اوگاندا قرار گرفته است. اين پارک طبيعي که داراي يکي از آتشفشان هاي توريستي مي باشد، بسياري از گونه هاي جانوري، به ويژه پرندگان ،و برخي بي مهرگان مانند پروانه ها و ساير حشرات خاص را به خود اختصاص داده است.

اين منطقه در طول جنگ هاي داخلي آن زمان بار ها دچار تخريب قرار گرفت. اولين مورد بزرگ در زمان اکتبر 1990در پارک ملي آکاژرا رخ داد که در اثر آن زيرساخت ها از بين رفت و بسياري از حيوانات توسط سربازان کشته شدند. در طول جنگ ، اداره و فعاليت هاي مربوط به حفاظت از پارک دچار اختلال شد، بنابراين شکارچيان از اوضاع استفاده کرده و شکار افزايش يافت. پس از جنگ سال 1990 ، اين پارک تقريباً از ايمپالاها ، شيرها و ديگر حيوانات معمولي ساواناهاي آفريقاي شرقي"خالي" بود. تخمين زده مي شود که در آن زمان اين پارک حدود 90٪ از پستانداران بزرگ خود را از دست داده است. در سال 1992 مهاجرت جمعيتي بالغ بر يک ميليون نفر به منطقه اطراف پايتخت کيگالي و ديگري مناطق کشور اين، باعث به وجود آمدن مشکلات بهداشتي فراوان و جنگل زدايي و ايجاد مزارع شده است.

در گوشه و کنار تاريخ حوادثي از اين قبيل بسيار زياد يافت مي شود. مظاهر زيادي از جنگ و تخريب هاي آن وجود داشته که ناخواسته باعث بافت جنگل ها و کشته شدن بسياري از حيوانات مي شود.

حضور جنگ در مناطق و کشور هاي مختلف باعث ايجاد تلفات انساني، اجتماعي، مالي و بسياري از موارد ديگر مي شود که تاثير خود را در بلند مدت نشان مي دهد. ولي يکي از جنبه هاي تخريبي جنگ که کمتر به آن پرداخته مي شود، آسيب آن به محيط زيست مي باشد. در دهه هاي گذشته که صلاح هاي شيميايي به تجهيزات جنگي اضافه شده است، شاهد آلودگي هاي فراوان و تاثيرات مخرب آن سال ها پس از وقوع آن مي باشيم. تکنولوژي توليد سلاح هاي شيميايي ، ميکربي و هسته اي يکي از عوامل اصلي تهديد محيط زيست مي باشد . اين سلاح ها که با تغيير در اکوسيستم ، محيط زيست را از چرخه توسعه پايدار خارج مي نمايد، باعث بروز انواع بيماري ها در جانوران و در نهايت مرگ آن ها مي شود.

در خلال جنگ جهاني دوم افزايش توليد صنعتي و انتشار آلاينده ها افزايش يافت و باعث شد سياست هاي کنترل دود که در سال هاي ميان جنگ ايجاد شده بود کاهش يابد. اين مسئله باعث افزايش آلودگي هوا در مناطق آسيب ديده جنگي شود و مشکلات ناشي از جنگ را دوچندان نمايد.

در کشور ما نيز تاثيرات زيست محيطي آثار مخرب جنگ ديده مي شود. حضور مين هاي خنثي نشده در سال هاي بعد از جنگ جان انسان ها و حيوانات زيادي را گرفت. و يا حضور فلزات بازيافت نشده و بازمانده از گلوله ها يا ساير ادوات مصرفي در جنگ ها، باعث آلودگي خاک از فلزات سنگين مي شود.

 

نظر شما

ماهنامه فرهنگی ، هنری ، اجتماعی ذهن آویز با تلاش جمعی از فرهیختگان و صاحبنظران جامعه در صدد است تا با رویکرد سلامت محور به مسائل جامعه بپردازد. این ماهنامه ، 28 ام هر ماه به صورت تمام الکترونیک از طریق وبگاه www.zehnavizonline.ir با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می شود.خوشحالیم قدمی هرچند کوچک برای سلامت جامعه بر می داریم.

ذهن آویز

 

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن