فرزند کمتر ؟

26 ارديبهشت 1399
نویسنده:  

آخرين روزهاي ارديبهشت ماه را با واژ هاي به نام جمعيت به پايان مي بريم.

سي ام ارديبهشت ماه روز ملي جمعيت است. در دهه هاي اخير بحث كاهش جمعيت جوان كشور و در پيش داشتن ايراني سالمند مورد توجه جامعه شناسان و روان شناسان در ايران قرار گرفته است.

با توجه به افزايش فرزندآوري به شكل بي رويه در كي دوره جهت ايجاد سلامت و بهداشت و فضاي كافي و مناسب جامعه به عموم مردم و معطوف كردن توجه والدين به اهميت توجه به فرزندان و مسئوليت پذير در قبال تربيت فرزند شعار فرزند كمتر، زندگي بهتر در ايران رواج يافت تا آنجا كه معظلات مرتبط به نسل اول تاثيرپذير از اين شعار به چشم ديده شد.

خانواده هاي تك فرزند، مشكلات اوليا و معلمان با كودكاني كه تنها بودند، كودكاني كه خانه، مدرسه و گاهي جامعه را در يد قدرت و پاسخگويي به نيازهاي خود مي خواستند همه و همه سازما نهاي متولي را بر آن داشت تا با شعار فرزند بيشتر زندگي شادتر، فضاي جامعه را به سمت فرزندآوري تشويق كند.

تنها فرزند خانواده بودن را نه مي توان كاملا منفي و آسيب زننده دانست و نه به عنوان كي برگ برنده از آن ياد كرد، با اين همه به نظر مي رسد مضرات تك فرزندي بيش از مزاياي آن است. شواهد حاكي از پژوه شها نشان ميدهد خانواده هاي تك فرزندان مشكلاتي را در زندگي شان يدك مي کشند و بعدها هم اجتماع و ساكنانش را درگير مشكلاتي مي کنند.

اولین منبع امنیت و اعتماد کودکان به محض تولد در دنیای جدید والدین آ نها هستند که هر گونه رشد و یا عدم رشد شخصیت کودکان در بزر گسالی از نوع رابطه والدین با کودکان منشا میگیرد و نوع رابطه والد و کودک در سا لهای اول زندگی سبک دلبستگی او را تع یین م یکند. نوع واکنش والدین به فرزندپروری اغلب با افراط و تفریط روب هرو است و یا بسیار سهل گیر و پاسخگو خواهند بود به گون های که کودک دنیا را بسیار پاسخگو وخود را مستحق ترین می داند و یا آن که بسیار سختگیر خواهند بود به گونه ای که کودک تحت فشار قواعد و قوانین سخت گیرانه منزوی و یا پر از خشم تربیت خواهد شد به گونه ای که بیان هرگونه نیاز و پاسخگویی به هر نیاز خود را گناه و خطا می پندارد.

به هر حال افراط و تفریط والدین همواره در تربیت فرزندان وجود داشته است اما مشکل از آنجا شروع می شود كه فرزند كي باشد و تمام تمركز والدين بر روي اين كي فرزند خواهد بود، چرا كه والدين به جهت كما لگرا بودن خود در تربیت فرزند، تک فرزندی را انتخاب کرد هاند و مطمینا در تربیت نیز به جهت کما لزدگی آسیب های متعددی را بر رشد شخصیت کودک در آینده خواهند گذاشت.

حضور خواهرها و برادرها در خانه کمک می کند که فرزندان در کنار گروهی از انسا نها که در نقاط عاطفی با یکدیگر اشتراک دارند، بخشش، انعطاف پذیری، همراهی، همدلی، حل تعارض، مدیریت هیجان، مدیریت خشم و بسیاری از مهار تهای دیگر در روابط اجتماعی را بیاموزند.

خانواده هايي كه تنها كي فرزند دارند در نحوه پاسخگويي به نيازهاي فرزندشان دچار سردرگمي و ترديد ميشوند. در سالهای نخست زندگی کودک نوع تقسیم کردن اسباب بازی هایش را با کودک همسن و سال خود یاد می گیرد تا بتواند سنگ بنای اولیه اجتماعی شدن را بگذارد. از آن جا که تک فرزندها هم بازی ندارند معمولا به ناچار با فرزندان اقوام و یا همسایه و یا کودکان دیگر در مهد کودک بازی می کنند و به نوعی پذیرش تقسیم کردن اسباب بازی و یا انعطاف پذیری در بیان نیازها و به تعویق افتادن پاسخ به نیازشان را کمتر می آموزند و بر اساس نوع واکنش والدین در تربیت بودن در کنار هم بازی با قلدری و یا با قرار گرفتن در نقطه ضعف شدید همراه خواهد بود.

این کودکان معمولا می آموزند که سریع به نیازهای شان دست پیدا کنند و اگر جایی کوچکترین دشواری و سختی را برای شان داشت ترک کردند و رابطه را خاتمه دهند و کمتر تاب آور هستند. از سوی دیگر ممکن است برای آن که بودن در کنار هم بازی خود را از دست ندهند توسری خور و با اعتماد بنفس پایین بار بیاییند. این کودکان معمولا در خانه نقش ریاست را برعهده دارند و به اصلاح عامیانه خانه را سر انگشت خود میچرخانند.

معمولا تک فرزندها از آ نجا که از سوی والدین بسیار نظارت م یشوند کمتر مستقل هستند و حتی ممکن است در بودن در کنار همبازی های خود و نوع بر قرار کردن ارتباطّ آ نها و زمان گذراندن نیز بسیار دچار مشکل شوند. در سنین نوجوانی آشنایی با ابعاد شخصیتی جنس مخالف از آن جا که خواهر یا برادر نداشته اند بسیار برای آ نها جذاب است و با توجه به سن پر تنش، ممکن است آسیب هایی را برای آ نها بیش از کودکان دارای خواهر و برادر بوجود آورد.

به هر حال به نظر م یرسد داشتن تک فرزند معظلات و مشکلات متعددی را برای والدین و کودکان به همراه داشته باشد. تربیت این کودکان نیاز به شناخت دقیق ابعاد شخصیتی هر کودک و برنامه ريزي متناسب با آن دارد. والدين عزيز بايد بدانند كه فرزندپروري مقتدر بهترين سبك فرزند پروري خواهد بود. در اين سبك متناسب با ويژگ يهاي فردي و جنسيتي و نيازهاي او و سطوح آداب و سنن خانواده با همكاري والدين و كودك قانونگذاري در خانه صورت مي گيرد و نيازهاي كودك در فضاي همدلانه و صميمي خانه طرح و در سطح مطلوب له آن پاسخ داده خواهد شد. و اما هميشه پيشگيري بهتر است. به نظر مي رسد تك فرندآوري با توجه به آسيب هاي متعددي كه دارد، بهتر است والدين به تولد فرزند دوم نيز بينديشند تا بتواند فرزنداجتماعي با آسيبهاي كمتر تربيت كنند.

نظر شما

ماهنامه فرهنگی ، هنری ، اجتماعی ذهن آویز با تلاش جمعی از فرهیختگان و صاحبنظران جامعه در صدد است تا با رویکرد سلامت محور به مسائل جامعه بپردازد. این ماهنامه ، 28 ام هر ماه به صورت تمام الکترونیک از طریق وبگاه www.zehnavizonline.ir با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می شود.خوشحالیم قدمی هرچند کوچک برای سلامت جامعه بر می داریم.

ذهن آویز

 

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن