گل و گياه بخشي جدا نشدني از ادبيات پارسي

26 ارديبهشت 1399
نویسنده:  

ارديبهشت ماه با سه روز خاص در ادبيات ايران مزين شده است.

 

اول ارديبهشت ماه روز بزرگداشت سعدي، بيست و پنجم ارديبهشت ماه روز پاسداشت زبان فارسي و بزرگداشت حكيم ابواقاسم فردوسي، بيست و هشتم ارديبهشت ماه نيز روز بزرگداشت حكيم عمر خيام. ادبيات جهان و ادبيات غني ايران همواره از گل و گياه براي صحنه‌‌آرايي و فضاسازي در داستان‌ها و اشعار خود بهره گرفته‌اند. در اين شماره به گياهان مشهور در ادبيات فارسي مي‌پردازيم.

 

 لاله

بدین داستان دُرّ بارم همی    

به سنگ اندرون لاله کارم همی

لاله، گیاهی دائمی و سوخ دار است (از گروه گیاهان دارای پیاز میباشد.). این گل زیبا، از لحاظ گل‌کاری یک‌ساله است. در مناطق سردسیری نوعی گل دائمی به حساب می‌آید و پس از گل‌دهی از بین می‌رود. از زمان کاشت پیاز اغلب نیاز به پنج تا هشت سال برای رشد کافی و گل دادن دارند.

 

 

نرگس
رسید موسم آن کز طرب چو نرگس مست

نهـــــد به پای قدم هر که شش درم دارد

گل نرگس از دسته گیاهان پیازی در انواع و رنگ‌های مختلف مي‌رويد.نرگس نباتی است دائمی با پیازهای کشیده گلابی شکل که پیازها دارای ورقه‌های فلسی و مطبق هستند و دارای مواد سمی از نوع آلکالوئیدها می‌باشند و عطر بسيار خوشايندي دارد.

 

 سوسن
بسان سوسن اگر ده زبان شود حافظ

چو غنچه پیش تواش مهر بر دهان باشد

گل‌های پیازی ظریف و زیبایی هستند که شرایط نسبتاً متنوعی از آب و هوا را تحمل می‌کنند. قطر پیازهای این گیاهان در گونه‌های مختلف،  بین ۱٫۵ الی ۵ سانتی‌متر است و اندازه و رنگ برگ‌ها نیز متفاوت است. برخی ظاهری علفی شکل دارند و برگ‌های برخی بلند و نسبتاً پهن است و رنگ آن‌ها نیز بین سبز تا برنز متغییر است.

 

گل سرخ

سخن در پرده می‌گویم چو گل از پرده بیرون آی

که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی

درختچه کوچک با شاخه‌های زیاد و تیغ‌های ریز، برگ‌های آن روی سبز براق و پشت خزی دارند. گل‌های صورتی کم‌رنگ و بسیار معطر. که در مناطق مرتفع و خشک می‌روید.

 

گل رعنا

تا غنچه خندانت دولت به که خواهد داد

ای شاخ گل رعنا از بهر که می‌رویی

گل رعنا گیاهی گل‌دار و زیبا که در فصل بهار و تابستان گل‌دهی دارد و هر چه به پاییز نزدیک شویم گل‌دهی کاهش پیدا می‌کند. گل رعنا مناسب فضای باز است به چند ساعت نور مستقیم برای گل‌دهی احتیاج دارد در غیر این صورت رشد علفی پیدا می‌کند و گل‌دهی متوقف می‌شود. رعنا زیبا یا گل شاد، یک گل همیشه شاداب، مانند شکوفه بزرگ گل آفتابگردان است.

 

شقایق
گل بوستان رویت چو شقایق است لیکن

چه کنم به سرخرویی که دلی سیاه دارد

در قاعده هر گلبرگ شقایق لکه سیاه رنگی است که به صورت داغ بزرگی در قعر جام و در دل شقایق دیده می‌شود. سیاه دلی و دل سوختگی را نشان می‌دهد و بيشتر در دشت و كوه مي‌رويد.



 
بنفشه
بنگر بدین درختان چون جمع نیکبختان

شادند ای بنفشه از غــــم چرا خمیدی؟

گلبرگ اکثر بنفشه‌ها دو رنگه است و همین آن‌ها را به عنوان گیاهی کوچک بسیار خاص و زیبا می‌کند. اگر چه ظاهر گیاه ظریف و نازک و نارنجی اما گیاهی است بسیار مقاوم. ساقه نرم و ظریف و خمیده گل بنفشه به افتادگی و سر به زانوی غم داشتن تعبیر شده است.



سنبل
به گرد سنبل تو جان‌ها چو مور و ملخ

که ناز خرمن لطفت برند جمله زکـــات

سنبل گیاه گل‌دار، پیازی و چندساله است که منشا آن نواحی مدیترانه می‌باشد. برگ‌های این گیاه سبز روشن و ساده، کشیده و نوک تیز است و گلچه‌های زنگوله‌ای شکل کنار هم گل آذین خوشه‌ای را تشکیل می‌دهند. گل‌های سنبل به رنگ سفید و بنفش، صورتی، زرد، نارنجی و آبی دیده می‌شود . ارتفاع این گل خوشبو و زینتی به 20سانتی‌متر نیز می‌رسد و این گل از اواخر اسفند تا خرداد ماه گل می‌دهد .

 


نیلوفر آبی

خورشیدی و نیلوفر نازنده منم

تن غرقه به اشک در شکر خنده منم

رخ زرد کبــــود تن سر افکنده منم

شب مرده ز غــم روز به تو زنده منم

گل نیلوفر آبی گیاهی است آبزی، زیبا و پایا، دارای برگ‌های بزرگ و پهن، قلبی شکل به پهنای ۳ تا ۳۰ سانتی‌متر که در سطح آب و یا در آب غوطه‌ور هستند: با دم‌برگ‌های استوانه‌ای بلند که از ریشه آبی ضخیمی (ریزم) بیرون می‌آیند. دارای گل‌های منفرد، درشت، زیبا به رنگ سفید و انواع رنگ‌های دیگر که در هر گل ۳ تا ۵ کاس‌برگ و تعداد زیادی گلبرگ و پرچم دیده می‌شود، گل‌ها دارای پایه بلندی بوده و در بالای سطح آب می‌شکفند. میوه آن به صورت کپسول تخم مرغی شکل گوشت‌داری است که در آن دانه‌های آردی نیلوفری به تعداد زیادی قرار دارد.

 

نظر شما

تبلیغات

   

ماهنامه فرهنگی ، هنری ، اجتماعی ذهن آویز با تلاش جمعی از فرهیختگان و صاحبنظران جامعه در صدد است تا با رویکرد سلامت محور به مسائل جامعه بپردازد. این ماهنامه ، 28 ام هر ماه به صورت تمام الکترونیک از طریق وبگاه www.zehnavizonline.ir با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می شود.خوشحالیم قدمی هرچند کوچک برای سلامت جامعه بر می داریم.

ذهن آویز

 

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن