استاندارد شغل یا تحصیل

10 مهر 1399
نویسنده:  

در شماره‌های قبلی بر اساس نیاز آن ماه به معرفی مشاغل و رشته‌های تحصیلی متعدد پرداختیم.

بیست و سوم مهر ماه روز جهانی استاندار است. وجود چارچوب معتبر و استاندارد در هر مقوله‌ای دارای اهمیت است. به همین جهت در این شماره در این صفحه به معرفی استاندارد در آموزش و مشاغل پرداختیم.

استاندارد سطحی از كیفیت است كه از سوی عموم قابل قبول دانسته شده است. استاندارد نظامی است مبتنی بر نتایج علوم و فنون و تجارب بشری، استاندارد یعنی قانون، قاعده، اصل، ضابطه و به طور كلی هر امری كه طبق اصول منظم و مرتبی انجام گیرد. استاندارد تبلور آگاهی و آزمایش گذشته است . استاندارد (معیار) سطح مطلوب نشانگرهایی است كه «كیفیت ملاك» را مشخص می‌كند. تعیین استانداردها، همانند ملاك‌ها امری قضاوتی است. در این زمینه سازمان بین‌المللی استاندارد (iso) در بیان تعریف استاندارد چنین آورده است که:
استاندارد، مدركی است در برگیرنده قواعد راهنمایی‌ها یا ویژگی‌هایی برای فعالیت یا نتایج آن‌ها به منظور استفاده عمومی و مكرر كه از طریق همرایی فراهم و به وسیله سازمان شناخته شده‌ای تصویب شده باشد و هدف از آن دست‌یابی به میزان مطلوبی از نظم و (بهبود كیفیت) در یك زمینه خاص است.در ابتدا استاندارد سازی بیشتر در مسائل مادی و فیزیكی و در صنعت مورد توجه قرار گرفته است.

در زمینه آموزش و پرورش نیز به قدمت دو دهه ای این موضوع در جهان می‌رسیم. اگر چه پیش از این استانداردها در نظام آموزش و پرورش وجود داشته‌اند ولی توجه علمی به آن از دو دهه پیش آغاز شده است. پیشینه استاندارد در كشور ما نیز از قدمت بسیار زیادی برخوردار است و به استناد آثار تاریخی، فرهنگی و هنری به جا مانده به هزاره‌های قبل از میلاد بر می‌گردد. ولی در بعد آموزش و پرورش،  تنها یك سال است كه این مهم مورد توجه مسئولین قرار گرفته و فعالیت استانداردسازی به طور مستقیم در دستور كار معاونت برنامه‌ریزی منابع انسانی و دفتر بهبود كیفیت و راهبری استانداردها در آموزش و پرورش قرار گرفته است . استانداردهای آموزشی را می‌توان سیستم و سامانه‌ای در نظر گرفت كه كار كنترل كیفی فعالیت‌ها و خدمات ارائه شده از سوی این نظام را بر عهده دارند که حاصل مطالعات و پژوهش های علمی است.

در نظام استاندارد سازی مشاغل که در سطح بین‌المللی و ملی تعریف می‌شود بر اساس نوع کار و میزان مهارت و تجربه در کار کدی چهار رقمی به آن تعلق می‌گیرد که در آن به معرفی سطح استاندارد مشاغل که شناسنامه آن شغل شناخته می‌شود می‌پردازند. در این شناسنامه به معرفی شغل با اختصاص کد به آن و معرفی شرح وظایف در آن شغل و میزان توانمندی فرد شاغل در آن پرداخته می‌شود. ویژگی‌های جسمانی، محیطی، آموزشی و تحصیلی و میزان تجربه و مهاتر مورد نیاز برای اشتغال در شغل معرفی می‌گردد و اگر شغل قابلیت ارتقا دارد موارد لازم برای ارتقای شغلی بیان می‌گردد.

می‏توان گفت كه استانداردها مفهوم ثابتی نیستند، همراه با دگرگونی‌ها و پیشرفت‌هایی كه در اثر تحقیقات علمی حادث می‌شود، معیارهای استاندارد نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند و در جهت تكامل و پویایی حركت می‌كنند. ممكن است آنچه كه اكنون استاندارد نامیده می‌شود در آینده اگر مطابق با یافته‌های جدید، تغییرات و پیشرفت هایی در آن صورت نگیرد، از راه استاندارد خارج شود و به همین خاطر است كه می‌توان استاندارد را مفهومی پویا و متغیر تلقی کرد. فرایند استاندارد و استانداردسازی در سازمان‌ها در سطح شغلی و یا آموزشی، می‌تواند فواید بسیاری را به همراه داشته باشد بهره‌گیری از استانداردها می‌تواند موجب ساده‌سازی امور، امكان تعویض‌پذیری آن‌ها و افزایش ایمنی فعالیت‌ها را به همراه داشته باشد و صرفه‌جویی در منابع انسانی و اقتصادی را موجب شود.

استانداردها ارایه دهنده راه حل برای مشكلات بوده و افزایش بهره‌وری را به همراه دارند كه این عمل می‌تواند به صورت‌های زیر انجام شود: 

الف) ارایه روش‌های صحیح در محاسبات فنی. 

ب) تعیین قواعد عمومی و مشخصات و ویژگی های محصول ( خروجی سیستم )

ج) یكنواختی و هماهنگ‌سازی. 

د) گردش صحیح اطلاعات و جلوگیری از اتلاف سرمایه و زمان. 

ه) كاهش قابل توجه هزینه‌ها از طریق كاهش انواع و میسر كردن تولید انبوه. 

به طور كلی استاندارد كردن می‌تواند فواید زیر را به همراه داشته باشد.

۱ - از نظر تولید كننده  (به كارگیری قواعد اصلی در فرایندهای ساخت؛ كنترل بهتر فرایندها، مواد، منابع انسانی؛  جلوگیری از اتلاف مواد و انرژی؛  افزایش سرعت تولید؛  سهولت برقراری ارتباط)

۲- از نظر مصرف كننده (اطمینان از كیفیت محصول؛  قابلیت تعویض‌پذیری؛  سهولت برقراری ارتباط)

۳- از نظر متخصصین  ( به كارگیری روش‌های پذیرفته شده ( با درجه اطمینان؛  سهولت بهبود و توسعه محصولات و فرآیندها؛  افزایش اطلاعات و دانش فنی در رابطه با خواص، امكانات و كاربرد مواد؛  راهنمایی به منظور تحقیقات و برنامه های توسعه)

نظام آموزشیو شغلی هر جامعه‌ای به دلیل برخورداری از اهدافی خاصی كه بر عهده آن نهاده شده است، نیازمند توجه اساسی به رعایت اصول استاندارد می‌باشد. اگر كاری بر طبق اصول استاندارد مربوطه انجام نشود كارایی اثر بخشی آن تقلیل می‌یابد یا اینكه اگر تمام سعی و كوشش لازم در كسب كارا بودن فعالیت آنگاه كه آن به نوعی غیراستاندارد انجام می‌شود به كار رود، كیفیت آن بسیار پائین‌تر از زمانی است كه آن فعالیت بصورت استاندارد انجام شود. 

استانداردها بویژه در آموزش و پرورش بهترین عمل را تضمین می‌كنند چرا که آموزش خود بخش شروع کننده هر اشتغالی می‌باشد و به همین دلیل عدول از آن‌ها از بین بردن اثربخشی است. به عبارت دیگر استانداردها برای اطمینان از اینكه مطلوبیت مورد درخواست در حدبالای اثر بخشی قابل دسترس است برقرار می‌گردند و به این دلیل كار باید بر اساس آن‌ها انجام شود.  استانداردسازی منابع انسانی و آموزش و پرورش با هدف ارتقای كیفیت و بهره‌وری نظام آموزش و پرورش و تسری آن به محیط شغلی و کار و تجارت صورت می‌گیرد. بهره‌وری مفهومی است كه می‌تواند بسیاری از آسیب‌ها و معظلات را در بخش‌های گوناگون تعلیم و تربیت به حداقل برساند. بنابراین استانداردنمودن منابع انسانی كه به تبع آن ارزیابی و آموزش مستمر در برنامه‌های مدیریت منابع انسانی قرار می‌گیرد، می‌تواند در كارآمد ساختن نظام آموزش و پرورش و اشتغال‌زایی و صنعت و تجارت هر كشوری مؤثر واقع شود. استانداردسازی آموزشی فرایندی برای ایجاد و به كارگیری قوانین و مقررات مناسب به منظور به نظم و ترتیب در آوردن فعالیت‌ها با هدف رسیدن به كیفیت بالاتر است. برای رسیدن به این مقصود، استانداردها به مثابه ابزار كار و استانداردسازی پل ارتباطی بین استاندارد و كیفیت مناسب در نظر گرفته می‌شود .

نظر بدهید 133  بازدیدها
برچسب ها
مهرک اخص

نظر شما

تبلیغات

   

ماهنامه فرهنگی ، هنری ، اجتماعی ذهن آویز با تلاش جمعی از فرهیختگان و صاحبنظران جامعه در صدد است تا با رویکرد سلامت محور به مسائل جامعه بپردازد. این ماهنامه ، 28 ام هر ماه به صورت تمام الکترونیک از طریق وبگاه www.zehnavizonline.ir با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می شود.خوشحالیم قدمی هرچند کوچک برای سلامت جامعه بر می داریم.

ذهن آویز

 

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن